Souss-Massa: Van Idautanan tot Tata… De bergen eisen hun recht op ontwikkeling

HIBAPRESS – Abdelatif Baraka
In de regio Souss-Massa begint de strijd voor ruimtelijke rechtvaardigheid niet in de stadscentra, maar in de bergtoppen en verspreide dorpen die dagelijks nog steeds worden geconfronteerd met uitdagingen met betrekking tot wegen, water, gezondheid, onderwijs, transport en werkgelegenheid.

Terwijl de grote steden grote stappen hebben gezet in de modernisering van hun infrastructuur en faciliteiten, zoeken uitgestrekte bergachtige gebieden, van Idautanan in het noorden tot chtouka Ait Baha, Taroudant, Tiznit en Tata, nog steeds naar de minimale voorwaarden voor een waardig bestaan.

De ironie is dat de regio een regionaal ontwikkelingsprogramma 2022-2027 heeft dat expliciet de toepassing van het beginsel van billijkheid tussen de regio's verklaart, en als een van zijn pijlers ruimtelijke ordening, sociale ontwikkeling, infrastructuur en transport omvat. Bovendien vallen de ontwikkeling van bergachtige gebieden, de revitalisering van het platteland, het doorbreken van isolatie en de universele toegang tot drinkwater en elektriciteit binnen de gedeelde bevoegdheden van de regio en de staat. De vraag die zich vandaag opdringt, is echter hoe ver deze programma's de bergen bereiken?

Idautanan… De berg dicht bij Agadir en ver van sommige diensten
De bergen van Idautanan bieden een van de duidelijkste beelden van deze ironie. Het bergachtige gebied ligt niet ver van Agadir, een van de belangrijkste toeristische en economische centra van Marokko. Desalniettemin worden sommige gemeenten en dorpen nog steeds geconfronteerd met beperkingen met betrekking tot wegen, paden, transport, gezondheids- en onderwijsfaciliteiten. Dit betekent dat de geografische nabijheid van de stad niet noodzakelijkerwijs nabijheid tot ontwikkeling betekent. Vandaar de behoefte aan een andere benadering die bergachtige gebieden niet slechts beschouwt als een uitbreiding van het platteland, maar als gebieden met topografische, economische en sociale kenmerken die gerichte en continue investeringen vereisen, in plaats van zich te beperken tot verspreide projecten die de wortels van isolatie niet uitroeien.

Chtouka… Landbouwrijkdom tegenover sociale vragen
In Chtouka Ait Baha gaat een belangrijke landbouw- en economische dynamiek gepaard met bergachtige en landelijke gebieden die een groter deel van de vruchten van deze dynamiek nodig hebben. Wat nodig is, is niet alleen het ontwikkelen van productie en investeringen, maar ook het garanderen dat economische welvaart wordt omgezet in betere diensten, kansen en levensomstandigheden voor de bevolking in de gebieden die ver van de centra liggen.

Ruimtelijke rechtvaardigheid betekent geen rekenkundige gelijke verdeling van projecten, maar het richten van investeringen op de gebieden die het meest behoeftig zijn, zodat bergachtige geografie geen oorzaak van sociale en economische bestraffing wordt.

Taroudant… De uitgestrektheid van het district bemoeilijkt de ontwikkeling
Het district Taroudant presenteert waarschijnlijk een complexer model vanwege de uitgestrektheid van zijn gebied en de diversiteit van zijn bergachtige en landelijke gebieden. De afstand tussen de dorpen en de stedelijke centra maakt de toegang tot een ziekenhuis, een onderwijsinstelling, een administratie of transportmiddelen een dure reis voor gezinnen met een laag inkomen.

Daarom kan ruimtelijke rechtvaardigheid in Taroudant niet worden gereduceerd tot de aanleg van een weg hier of een faciliteit daar, maar vereist het een geïntegreerd netwerk van het hele jaar door bruikbare wegen en paden, regelmatig openbaar vervoer, nabijgelegen gezondheidsinstellingen, uitgeruste scholen, digitale dekking en economische projecten die jongeren in hun gebieden kunnen houden in plaats van hen naar de steden te laten migreren.

Tiznit… De berg en de kust in één vergelijking
Het district Tiznit onthult op zijn beurt de noodzaak om een ​​evenwicht te bereiken tussen de kustgebieden, stedelijke centra en de bergachtige en binnenlandse gebieden. Toeristische en economische investeringen mogen niet in bepaalde gebieden geconcentreerd zijn, terwijl andere gebieden te kampen hebben met een gebrek aan infrastructuur en diensten.

Officiële gegevens met betrekking tot de voorbereiding van het regionale ontwikkelingsprogramma geven aan dat de territoriale diagnose de districten van de regio, waaronder Tiznit, heeft omvat, waarbij de prioriteiten zijn vastgesteld in de sectoren gezondheid, water, transport, infrastructuur en werkgelegenheid. Dit bevestigt dat de echte uitdaging vandaag niet langer in de diagnose van de tekorten ligt, maar in het omzetten van deze diagnose in tastbare resultaten op de grond.

Tata… Wanneer afstand en geografie een extra kostenpost worden
In het district Tata krijgt het probleem een ​​scherpere dimensie vanwege de geografische aard, de uitgestrektheid van het gebied en de moeilijkheid om een ​​aantal gebieden te bereiken. Het drama dat zich voordeed vanwege de afstand tot ziekenhuizen onthult de omvang van het lijden van de bevolking. Daarom kunnen de behoeften van het district niet worden gemeten met dezelfde maatstaven als de behoeften van dichtbevolkte steden.

Eén kilometer weg in een bergachtig of woestijngebied kan veel grotere sociale waarde hebben dan een vergelijkbaar project in een stedelijk gebied, omdat het een dorp kan verbinden met een gezondheidscentrum, een leerling toegang kan geven tot school, een ambulance kan faciliteren, of lokale producten naar markten kan transporteren.

De regio heeft eerder projecten gepland die verband houden met het versterken van wegen en het doorbreken van isolatie in Tata, wat het belang van infrastructuur bij het aanpakken van territoriale onevenwichtigheden weerspiegelt. De omvang van de uitdagingen vereist echter dat deze inspanning wordt voortgezet en uitgebreid.

De berg wil geen medelijden… maar zijn recht op ontwikkeling
Wat vandaag nodig is, is gebaseerd op de koninklijke toespraak die onthulde dat Marokko vandaag met twee verschillende snelheden beweegt, wat wijst op verschillen tussen steden en plattelandsgebieden. Dit vereist een verschuiving van de logica van het omgaan met bergachtige gebieden als gebieden die seizoensgebonden hulp nodig hebben, naar het beschouwen ervan als een essentiële partner in regionale ontwikkeling. Deze gebieden beschikken over een groot potentieel op het gebied van berglandbouw, lokale producten, natuurlijk en cultureel toerisme, traditionele industrie en hernieuwbare energie. Ze hebben echter infrastructuur, opleiding, marketing en investeringen nodig om deze potentialen om te zetten in lokale toegevoegde waarde.

Het belangrijkste is dat ruimtelijke rechtvaardigheid een criterium moet worden bij het rangschikken van prioriteiten, waarbij voorrang wordt gegeven aan de gebieden met de grootste tekorten, niet aan de gebieden die het meest in staat zijn om projecten aan te trekken.

De regio zelf bevestigt dat de ontwikkeling van bergachtige gebieden, de revitalisering van het platteland, het doorbreken van isolatie en het voorzien van water en elektriciteit vallen onder haar gezamenlijke werkgebieden met de staat.

Daarom roept het voortduren van de verschillen tussen de steden en de bergachtige gebieden een legitieme vraag op over de effectiviteit van het overheidsbeleid om het laatste bewoonde punt in de bergen te bereiken.

Van Idautanan tot Chtouka, en van Taroudant en Tiznit tot Tata, hebben de bergachtige gebieden geen behoefte aan seizoensgebonden verkiezingsbeloftes, maar aan een duidelijke ontwikkelingscontract, met termijnen, financiering en meetbare indicatoren. Ontwikkeling wordt niet eerlijk als deze alleen de steden bereikt, maar wanneer de burger op de top van de berg voelt dat zijn recht op wegen, water, gezondheid, onderwijs, transport en waardige levensomstandigheden niet minder is dan het recht van de burger in het hart van de stad.